Diz Ağrılarında Ameliyatsız Girişimsel Radyoloji Tedavileri: Protez Öncesi Son Çıkış

Diz ağrıları, yaşlanma, kireçlenme (osteoartrit), kıkırdak hasarları veya eski spor yaralanmalarına bağlı olarak milyonlarca insanın yaşam kalitesini düşüren, hareket özgürlüğünü kısıtlayan en yaygın sağlık sorunlarından biridir. Hastalar genellikle ağrı kesici ilaçlar, fizik tedavi veya dize yapılan geçici iğneler (eklem jelleri, kortizon) arasında sıkışıp kalmakta; hastalık ilerlediğinde ise önlerine tek seçenek olarak ağır bir cerrahi operasyon olan diz protezi ameliyatı konulmaktadır.

Ancak günümüzde Girişimsel Radyoloji dünyası, ameliyat aşamasına gelmiş veya ameliyat olmak istemeyen/olamayan hastalar için çığır açan, narkozsuz, dikişsiz ve ameliyatsız anjiyo bazlı mikrogirişimsel çözümler sunmaktadır.

İşte diz ağrılarının tedavisinde kullanılan en gelişmiş Girişimsel Radyoloji yöntemleri:

1. Geniküler Arter Embolizasyonu (Diz Anjiyosu ile Kireçlenme Tedavisi)

Diz kireçlenmesinde (gonartroz) ağrının asıl nedeni, sadece kıkırdağın aşınması değil; o bölgedeki kronik enflamasyondur (iltihaptır). Vücut, bu iltihabı beslemek için diz eklemi çevresinde “neovaskülarizasyon” adı verilen anormal, mikroskobik yeni damarlar ve bu damarlarla birlikte yürüyen ağrı lifleri (sinirler) geliştirir. İşte dizdeki kronik, dinmeyen ağrının kaynağı bu anormal damarlardır.

İşlem Nasıl Uygulanır?

• Anjiyo Konforu: Hasta tamamen uyanıkken, anjiyo ünitesinde lokal anestezi altında kasık atardamarından (femoral arter) saç teli inceliğinde mikrokateterlerle girilir.
• Anormal Damarların Tıkanması: Diz eklemini besleyen geniküler arterlere ulaşılarak iltihaplı, anormal yeni damar ağları haritalandırılır.
• Mikroküreler: Bu anormal damarların içine milimetrik tıkayıcı tanecikler (mikroküreler) enjekte edilerek damarlar kapatılır. Sağlıklı damarlara ise kesinlikle dokunulmaz.
• Ağrının Saniyeler İçinde Azalması: Anormal damarlar kapanınca kronik iltihap kurur, damarlarla birlikte büyüyen ağrı sinirleri beslenemez hale gelir ve diz ağrısı kalıcı olarak ortadan kalkar.

Kimler İçin İdealdir?

• Orta ve ileri derece diz kireçlenmesi olan,
• Gece uyutmayan, merdiven indirip çıkarmayan kronik diz ağrısı çeken,
• Fizik tedavi ve diz içi enjeksiyonlardan fayda görmemiş,
• Yaşı veya ek hastalıkları (kalp, tansiyon vb.) nedeniyle ağır bir protez ameliyatı olamayacak ya da ameliyatı ertelemek isteyen hastalar için benzersiz bir yöntemdir.

2. Geniküler Sinir Radyofrekans Ablasyonu (RFA / Ağrı Sinirlerinin Yakılması)

Diz ekleminin ağrı duyusunu taşıyan ana sinirlere geniküler sinirler denir. Eğer dizdeki yapısal hasar cerrahi olarak düzeltilemiyorsa veya hasta ameliyat istemiyorsa, beynin dizdeki ağrıyı hissetmesini engellemek amacıyla bu sinirlerin bloke edilmesi işlemidir.

İşlem Nasıl Uygulanır?

• Ultrason veya skopi (röntgen) kılavuzluğunda, diz çevresindeki 3 veya 4 stratejik sinir noktasına milimetrik radyofrekans iğneleriyle doğrudan ulaşılır.
• İğnelerin ucu sinire değdiğinde, cihazdan güvenli bir radyofrekans enerjisi verilerek sinir uçları ısıtılır (termal ablasyon) veya dondurulur (kriyonöroliz).
• Böylece dizdeki ağrı sinyali durdurulur. Eklemin motor fonksiyonları (yürüme, bükme) asla etkilenmez; sadece ağrı hissi bloke edilir. Ağrı kontrolü genellikle 1 ila 2 yıl boyunca kesintisiz devam eder.

3. Ultrason Eşliğinde İleri Düzey Eklem İçi Enjeksiyonlar

Girişimsel Radyolojiyi klasik diz iğnelerinden ayıran en büyük fark “körlemesine” değil, yüksek çözünürlüklü ultrason ve gerekirse tomografi eşliğinde milimetrik hedefleme ile yapılmasıdır. İğnenin ucu eklem aralığına veya hasarlı kıkırdağa canlı ekranda görerek yerleştirilir.

• Regeneratif (Yenileyici) Tedaviler (PRP ve Eksozom Tedavisi): Hastanın kendi kanından veya özel biyoteknolojik yöntemlerle elde edilen hücresel faktörler (Eksozom, Hücresel Kokteyller) doğrudan kıkırdak hasarı olan bölgeye homojen olarak enjekte edilir. Dokunun kendi kendini onarması tetiklenir.
• İleri Düzey Hidrojel ve Hiyalüronik Asit Uygulamaları: Aşınmış kıkırdak yüzeylerin birbirine sürtünmesini engellemek için amortisör görevi gören sıvı jeller, tam eklem boşluğuna milimetrik isabetle bırakılır.

Girişimsel Radyoloji Yöntemlerinin Protez Ameliyatına Göre Avantajları

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Geniküler Arter Embolizasyonu (Diz Embolizasyonu) kalıcı bir tedavi midir?

Evet, embolizasyon işlemi dizdeki kronik iltihabı ve ağrıya neden olan anormal damarlanmayı kalıcı olarak kurutmayı hedefler. Klinik çalışmalar, hastaların çok büyük bir kısmında ağrı skorlarının işlemden sonraki ilk birkaç hafta içinde dramatik şekilde düştüğünü ve bu konforlu dönemin uzun yıllar sürdüğünü göstermektedir. Hastalık çok ileri evredeyse, bu işlem protez ameliyatını güvenle 2-10 yıl erteleme imkanı sunar.

İşlem sırasında veya sonrasında çok acı hisseder miyim?

Hayır. Gerek diz sinir blokajlarında gerekse kasıktan yapılan anjiyo işlemlerinde sadece iğnenin cilde girdiği nokta lokal anesteziklerle tamamen uyuşturulur. İşlem sırasında ağrı hissetmezsiniz. Embolizasyon (damar tıkama) esnasında dizinizde sadece birkaç dakika süren hafif bir sıcaklık veya dolgunluk hissi oluşabilir, bu da işlemin başarıyla gerçekleştiğinin işaretidir.

Bu tedaviler ileride olası bir protez ameliyatına engel olur mu?

Kesinlikle hayır. Girişimsel Radyoloji tarafından yapılan hiçbir tedavi dizin anatomik yapısını bozmaz, diz içine metal bir parça yerleştirmez ve sağlıklı dokuları kesip atmaz. Dolayısıyla, ilerleyen yıllarda hastalık tamamen ilerlese bile hastanın protez ameliyatı olmasına hiçbir engel teşkil etmez.

Girişimsel Radyoloji Klinik Yaklaşımı

Klinik pratiğimizde diz ağrısı nedeniyle baston kullanmak zorunda kalan, ağrı kesici içmekten böbrekleri ve midesi yorulan yüzlerce hastayla karşılaşıyoruz. Bu hastaların büyük kısmı protez ameliyatının zorluğundan ve risklerinden korktuğu için çaresizce acı çekmeye devam ediyor. Girişimsel Radyolojinin felsefesi tam da bu çaresizlik noktasında devreye girer: ‘Vücudun anatomisini bozmadan, büyük ameliyat masalarına yatırmadan, sadece damar içi yolları veya mikro sinir ağlarını kullanarak şifa üretmek.’ Kliniğimizde uyguladığımız diz embolizasyonu ve radyofrekans tedavileri sayesinde, hastalarımızın sadece ağrılarını dindirmiyoruz; onları yeniden torunlarıyla parkta yürüyebilen, bastonlarını çöpe atan ve hayata yeniden bağlanan mutlu bireylere dönüştürüyoruz. Ameliyat tek seçenek değildir; protezden önce mikrogirişimsel tıbbın sunduğu bu muazzam gücü mutlaka değerlendirmek gerekir.