Pankreas Kanserinde IRE (NanoKnife) Tedavisi: Dokunulamaz Denilen Tümörlere Yenilikçi Çözüm

Pankreas Kanserinde IRE (NanoKnife) Tedavisi Nedir?

Pankreas kanseri, doğası gereği agresif seyreden ve karın içindeki en hayati kan damarlarının (çölyak arter, superior mezenterik arter ve ven) tam merkezinde gelişen bir tümör türüdür. Bu yakın komşuluk nedeniyle pankreas tümörleri, çevrelerindeki büyük damarları hızla sararlar. Bu durumdaki hastalara cerrahi olarak tümörün çıkarılması şansı verilemez ve bu kitleler tıp literatüründe “Lokal İleri Evre / Ameliyat Edilemez (Unresectable)” olarak adlandırılır.

Geçmişte bu hastalar için tek seçenek sistemik kemoterapi ve radyoterapiyken, günümüzde Girişimsel Radyoloji dünyasının en yenilikçi teknolojilerinden biri olan IRE (Irreversible Electroporation – Geri Dönüşümsüz Elektroporasyon), bilinen adıyla NanoKnife teknolojisi bu kuralları değiştirmektedir.

IRE; sıcak veya soğuk gibi termal enerjileri kullanmadan, sadece yüksek voltajlı elektrik akımları ile tümör hücrelerini seçici olarak yok eden lokal bir tedavi yöntemidir.

IRE (NanoKnife) Nasıl Etki Eder? (Hücre Seçici Teknoloji)

Klasik yakma (Mikrodalga) veya dondurma (Kriyoablasyon) yöntemleri ısı transferine dayandığı için, pankreas gibi büyük damarların ve ana safra kanallarının hemen dibindeki tümörlerde kullanılamazlar. Yüksek ısı damarı yakabilir veya safra kanalını eritebilir.

IRE teknolojisi ise bu engeli “Termal Olmayan (Non-thermal)” mekanizmasıyla aşar:

• Hücre Zarında Mikroskobik Delikler: Bilgisayarlı tomografi kılavuzluğunda, tümörün etrafına milimetrik özel iğneler yerleştirilir. Bu iğneler arasından nanosaniyeler içinde son derece yüksek voltajlı (1500 – 3000 Volt) elektrik akımları gönderilir.
• Doğal Hücre Ölümü (Apoptozis): Bu güçlü elektrik alanı, sadece tümör hücrelerinin zarlarında geri dönüşü olmayan mikroskobik gözenekler (delikler) açar. Hücre bütünlüğü bozulan kanser hücreleri canlılığını yitirir ve vücudun kendi savunma hücreleri (makrofajlar) tarafından doğal yollarla temizlenir.
• Damar ve Safra Kanallarının Korunması: Elektrik akımı sadece hücre zarlarını hedefler. Damarların, sinirlerin ve safra kanallarının duvarını oluşturan kollajen ve elastik bağ dokusuna kesinlikle zarar vermez. Bu sayede tümör, hayati damarları sarmış olsa dahi, o damarlara hiçbir zarar verilmeden damarın üzerindeki kanser hücreleri milimetrik olarak eritilir.

IRE Tedavisi Kimler İçin Uygundur?

Pankreas kanserinde IRE tedavisi sihirli bir değnek değildir; doğru hasta seçimi başarının en temel anahtarıdır:

• Lokal İleri Evre Pankreas Kanseri: Tümörün karaciğer, akciğer veya kemik gibi uzak organlara sıçramadığı (metastaz yapmadığı), ancak etrafındaki hayati damarları sardığı için ameliyatla çıkarılamadığı durumlarda.
• Kemoterapi Sonrası Kontrol Altına Alınan Kitleler: Hastanın öncelikle onkoloji kliniğinde birkaç kür kemoterapi (FOLFIRINOX veya Gemcitabine/Abraxane gibi) alması, tümörün uzak organ yayılımı yapmadığının kanıtlanması ve lokal olarak stabilize edilmesi istenir. Kemoterapiden sonra geride kalan, ameliyata engel olan o inatçı damar çevresi kitleyi yok etmek için IRE ideal bir yöntemdir.
• Lokal Nüksler: Daha önce pankreas ameliyatı olmuş ancak ameliyat yerinde (lojda) damar çevresinde yeniden tümör tekrarlamış hastaların lokal kontrolünde kullanılır.

İşlem Süreci Nasıl İşler?

IRE tedavisi, Girişimsel Radyoloji ekibinin liderliğinde, tam genel anestezi altında ve ameliyathane / gelişmiş tomografi odası şartlarında gerçekleştirilir.

1.1. Tomografi Altında Üç Boyutlu Haritalama:Hassas Planlama.

Hasta genel anestezi ile tamamen uyutulur. Kas gevşeticiler çok hassas bir şekilde uygulanır (elektrik akımının kas kasılmasına yol açmaması için). Bilgisayarlı tomografi ile tümörün ve etrafındaki damarların 3 boyutlu haritası çıkarılır.

2.2. Özel İğnelerin Yerleştirilmesi:Milimetrik Yerleşim.

Girişimsel Radyolog, tomografi ekranından milimetrik hesaplamalar yaparak, cilt üzerinden tümörün çevresine ve içine 2 ila 6 adet arasında değişen özel IRE iğnelerini (elektrotlarını) yerleştirir. İğnelerin birbirine olan mesafesi ve paralelliği özel bilgisayar yazılımları ile kontrol edilir.

3.3. NanoKnife Akımının Verilmesi:Elektrik Akımı ile Bombalama.

İğneler NanoKnife cihazına bağlanır. Cihaz, hastanın kalp atış ritmiyle (EKG) tam senkronize olacak şekilde (kalp ritmini bozmamak adına) milisaniyelik yüksek voltajlı elektrik akımlarını tümörün içine gönderir. Bu aşama genellikle 10-15 dakika sürer.

4.4. İşlem Sonrası Takip:Derlenme ve Taburculuk.

İğneler çıkarılır, dikiş gerektirmeyen giriş yerleri kapatılır. Hasta anestezi sonrası uyandırılır. Genellikle 1 veya 2 gece hastanede gözetim altında tutulduktan sonra konforlu bir şekilde taburcu edilir.

IRE (NanoKnife) Tedavisinin Avantajları Nelerdir?

• “Ameliyat Edilemez” Denilen Hastalara Şans Tanır: Damar tutulumu nedeniyle cerrahların dokunamadığı tümörleri lokal olarak yok ederek hastaların yaşam süresini belirgin ölçüde uzatır.
• Hayati Yapıları Korur: Karın içindeki ana atardamarları, toplardamarları ve ana safra yollarını koruyan dünyadaki tek ablasyon teknolojisidir.
• Isı Lavabosu (Heat-Sink) Etkisinden Etkilenmez: Damar kenarındaki tümörler sıcakla yakılmaya çalışıldığında, damarın içinden akan kan ısıyı sürekli soğutur ve tümör tam yanmaz. IRE elektrik kullandığı için damar akışından etkilenmez, tam başarı sağlar.
• Hızlı İyileşme Sağlar: Büyük cerrahi kesiler, dikişler veya haftalarca süren yatak istirahatleri yoktur. Hastalar birkaç gün içinde normal hayatlarına dönebilir ve onkolojik tedavilerine (kemoterapiye) ara vermeden devam edebilirler.

Doç. Dr. S. Hilmi Aksoy’un Klinik Yaklaşımı

Pankreas kanseri teşhisi alan ve tümörün damarları sarması nedeniyle ‘artık ameliyat şansınız yok’ denilen hastaların yaşadığı o büyük çaresizliği çok iyi biliyoruz. Tıp dünyasında uzun yıllar bu hastalar için lokal bir çözüm sunulamadı. İşte IRE (NanoKnife) teknolojisi, tam bu çaresizlik noktasında ezberleri bozan bir teknolojik devrimdir. Biz Girişimsel Radyoloji masasında, tomografi kılavuzluğunda o dev damarların tam arasına, adeta bir cerrah hassasiyetiyle iğnelerimizi yerleştiriyoruz. Yüksek voltajlı elektriği verdiğimizde damara, safra kanalına hiç dokunmadan, sadece damarı adeta bir sarmaşık gibi saran kanser hücrelerinin zarlarını patlatıyoruz. Cerrahi olarak oradan kazınması imkansız olan o tümör hücrelerinin eridiğini ve aylar sonraki kontrollerde damarların tamamen temizlendiğini görmek, bu meslekteki en büyük gurur kaynaklarımızdan biridir. IRE, lokal ileri evre pankreas kanserinde hastalarımıza sunduğumuz en güçlü, en teknolojik silahımızdır.