Karaciğer Biyopsisi Hakkında En Sık Sorulan 10 Soru ve Yanıtı

Karaciğer biyopsisi randevusu alan hastalarımızın ve yakınlarının zihninde pek çok soru işareti olması çok doğaldır. Karaciğerin yoğun kanlanan bir organ olması bu endişeyi artırabilir; ancak modern Girişimsel Radyoloji teknikleri sayesinde bu işlem artık son derece konforlu ve güvenli bir şekilde tamamlanmaktadır.

Kliniğimizde hastalarımızdan en sık duyduğumuz soruları ve tıbbi yanıtlarını sizler için derledik:

Karaciğer Biyopsisi Hakkında En Sık Sorulan 10 Soru ve Yanıtı

1. Karaciğer biyopsisi yapılırken çok acı hissedecek miyim?

Cevap: Hayır, işlem sırasında şiddetli bir acı ya da ağrı hissetmezsiniz. İşlem tamamen lokal anestezi (bölgesel uyuşturma) altında yapılır. İğnenin cilde gireceği bölge ve karaciğer kapsülü tamamen uyuşturulur. İşlem sırasında hissedeceğiniz tek şey, anestezi iğnesi yapılırken duyacağınız hafif bir sinek ısırığı hissi ve biyopsi iğnesi dokuyu alırken oluşacak hafif bir baskı hissidir. Ayrıca çok tedirgin olan hastalarımızı rahatlatmak için işlem öncesi damardan hafif bir sakinleştirici (sedasyon) uyguluyoruz. İşlemi takiben iğne giriş yerinde ve sağ omuzda bir miktar ağrı hissedilmesi bazı hastalarımızda olabilmekle birlikte, şikayetlerin tama yakını 1 saat sonra ortadan kalkacaktır. 

2. İşlem ne kadar sürüyor? Hastanede yatmam gerekecek mi?

Cevap: Biyopsi iğnesinin karaciğere girip dokuyu alması sadece birkaç saniye sürer. Hazırlıklar, ultrasonla yer tespiti ve lokal anestezi dahil tüm süreç ortalama 20-25 dakika içinde tamamlanır. Karaciğer biyopsisi günübirlik bir işlemdir; yani hastanede gece yatmanıza gerek kalmaz. İşlem sonrası 1 saatlik gözlem süresinin ardından bir problem yoksa aynı gün taburcu edilirsiniz.

3. Biyopsi iğnesi karaciğere zarar verir mi veya delik kalır mı?

Cevap: Biyopsi için kullandığımız iğneler (Tru-cut/Core iğneleri) özel olarak tasarlanmış, milimetrik ve çok ince yapılardır. Karaciğer, kendini yenileme ve iyileştirme kapasitesi son derece yüksek bir organdır. İğnenin açtığı mikro düzeydeki hat, işlem bittikten hemen sonra karaciğerin kendi dokusu ve pıhtılaşma mekanizması sayesinde dakikalar içinde tamamen kapanır. Organ üzerinde kalıcı bir hasar veya delik kalması söz konusu değildir.

4. Karaciğer biyopsisinin en büyük riski nedir?

Cevap: En önemli risk kanamadır. Karaciğer kan yönünden zengin bir organ olduğu için işlem sonrası sızıntı şeklinde kanamalar görülebilir. Ancak bu risk, Girişimsel Radyoloji ünitesinde canlı ultrason (USG) kılavuzluğunda yapıldığında %1’in altındadır. Çünkü ultrason sayesinde karaciğer içindeki büyük damarları canlı görerek iğneyi bu damarlardan uzak, en güvenli rotadan ilerletiyoruz.

5. İşlemden önce kan sulandırıcı ilaçlarımı kesmeli miyim?

Cevap: Evet, bu konu hayati önem taşır. Aspirin, Plavix, Coumadin, Eliquis, Pradaxa gibi kan sulandırıcı (antiagregan/antikoagülan) ilaçların, kanama riskini önlemek adına doktorunuza danışılarak işlemden 5 ila 7 gün önce kesilmesi gerekir. Ayrıca işlemden önce pıhtılaşma değerlerinizi (INR, PT, APTT ve trombosit sayımı) gösteren güncel bir kan tahlili mutlaka incelenir.

6. Biyopsi yaptırmak karaciğerdeki tümörün/kanserin yayılmasına neden olur mu?

Cevap: Halk arasında “bıçak veya iğne değerse tümör yayılır” şeklinde yanlış bir inanış vardır. Günümüz modern tıbbında, karaciğer kitlelerine yapılan iğne biyopsilerinde tümörün iğne yoluna ekilmesi (seeding) riski milyonda birlerle ifade edilecek kadar düşüktür. Doğru tedavi planını (cerrahi, kemoterapi veya akıllı ilaç) seçebilmek için kitlenin adını koymak (patolojik tanı) şarttır. Biyopsinin sağlayacağı hayati fayda, bu teorik ve yok denecek kadar az olan riskin çok üzerindedir.

7. İşlem bittikten sonra neden sağ tarafıma yatırılıyorum?

Cevap: Karaciğer vücudumuzun sağ üst karın bölgesinde yer alır. Biyopsi bittikten sonra sizi 1 saat boyunca sağ yan tarafınıza yatırırız. Buradaki amaç, kendi vücut ağırlığınızla karaciğerdeki iğne giriş yerine mekanik bir baskı (kompresyon) uygulamaktır. Bu basit yöntem, işlem sonrası oluşabilecek küçük sızıntıları tamamen durdurur.

8. Biyopsi sonrasında evde nelere dikkat etmeliyim? Ne zaman banyo yapabilirim?

Cevap: Eve geçtikten sonra o günü dinlenerek geçirmelisiniz. İşlemden sonraki ilk 24-48 saat boyunca ağır poşet taşımak, ev işi yapmak, ıkınmak veya ağır sporlar yapmaktan kaçınmalısınız. Giriş yerindeki küçük bandajı ertesi gün çıkarıp 24 saat sonra duş alabilirsiniz.

9. Hangi durumlarda acilen doktorumu aramalıyım?

Cevap: Taburcu olduktan sonra evde aşağıdaki belirtilerden birini yaşarsanız vakit kaybetmeden bizimle veya takibinizi yapan hekimle iletişime geçmelisiniz:

• Biyopsi yapılan sağ karın/kaburga bölgesinde ağrı kesiciye rağmen geçmeyen, giderek şiddetlenen ağrı.
• Sağ omuza vuran şiddetli ağrı (bu karaciğer kapsülünün gerildiğini ve diyaframın irritasyonunu gösterebilir).
• Baş dönmesi, göz kararması, soğuk terleme veya baygınlık hissi (tansiyon düşüklüğü belirtileri).
• İşlem sonrasındaki günlerde ortaya çıkan yüksek ateş ve titreme.

10. Biyopsi sonucu kaç günde çıkar?

Cevap: Alınan doku örneği özel koruyucu sıvılar içinde Patoloji laboratuvarına gönderilir. Hücrelerin boyanması, özel mikroskobik incelemeler genellikle 2 iş günü sürer, patoloji raporunuz 2 iş gününde çıkmış olur. Eğer ilave olarak genetik/tümöral belirteçlerin çalışılması veya immun boyama gerekirse, ortalama 7-10 gün içerisinde bu tahlil sonuçlarınız çıkar. Sonuç çıktıktan sonra onkoloji veya gastroenteroloji hekiminizle birlikte nihai tedavi haritanız belirlenir.

Doç. Dr. S. Hilmi Aksoy’un Klinik Notu

Karaciğer biyopsisi, hastalarımızın gözünde büyüttüğü kadar korkulacak bir işlem kesinlikle değildir. Kliniğimizde yüksek çözünürlüklü ultrason cihazlarımızın başında, milimetrik damar haritalaması yaparak iğnemizin rotasını çiziyoruz. Siz derin bir nefes alıp tuttuğunuz o birkaç saniye içinde işlem çoktan bitmiş oluyor. Eğer hastamızın kanama riski çok yüksekse veya karnında yoğun sıvı varsa, dünyada gelişmiş merkezlerle eş zamanlı olarak ‘Transjuguler Biyopsi’ yöntemini kullanıyor, boyundan girerek karaciğere hiç dışarıdan dokunmadan içeriden örnek alıyoruz. Girişimsel Radyolojinin sunduğu bu teknolojik konfor sayesinde, hastalarımıza maksimum güvenlik ve sıfır ağrı standardı sunabiliyoruz.